Προβλήματα στα δόντια
Αφορούν τη θέση, τον αριθμό και τη μεταξύ τους σχέση. Οι γνάθοι μπορεί να είναι
απολύτως φυσιολογικές και το πρόβλημα να είναι μόνο οδοντικό.
Συνωστισμός
Τα δόντια δεν χωράνε
Από τα συχνότερα ορθοδοντικά προβλήματα. Οφείλεται συνηθέστερα σε δυσαναλογία ανάμεσα στο μέγεθος των δοντιών και στο μέγεθος των γνάθων, σε πρόωρη απώλεια νεογιλών δοντιών, ή στην ύπαρξη υπεράριθμων δοντιών.
ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙΕξαρτάται από την αιτία και από την ηλικία στην οποία διαγιγνώσκεται. Ως γενικός κανόνας, όσο πιο γρήγορα εντοπιστεί, τόσο πιο εύκολη είναι η εύρεση χώρου. Σε κάποιες περιπτώσεις απαιτούνται εξαγωγές δοντιών, ώστε να ανακουφιστεί ο συνωστισμός και να εξασφαλιστεί η υγεία του περιοδοντίου.
ΠαιδιάΈφηβοιΕνήλικες
Αραιοδοντία
Κενά ανάμεσα στα δόντια
Διαστήματα ανάμεσα στα μόνιμα δόντια. Σε μικρές ηλικίες η ύπαρξη κάποιων διαστημάτων είναι φυσιολογική και μάλιστα επιθυμητή. Πρόβλημα αποτελούν τα εκτεταμένα διαστήματα σε μικρή ηλικία, ή η παραμονή τους μετά την ανατολή των μονίμων δοντιών.
Μπορεί να οφείλεται σε αγενεσίες δοντιών, δηλαδή εκ γενετής έλλειψη, σε δυσανάλογα μικρό μέγεθος δοντιών, ή σε άλλους παράγοντες.
ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙΠοικίλλει ανάλογα με την αιτία και με την ηλικία διάγνωσης.
ΠαιδιάΈφηβοιΕνήλικες
Υπεραριθμία δοντιών
Ένα δόντι παραπάνω από τα κανονικά
Εκ γενετής έχει γίνει καταβολή ενός ή περισσοτέρων επιπλέον δοντιών, τα οποία συνεχίζουν να αναπτύσσονται μέσα στις γνάθους. Μπορεί να ανατείλουν στο οδοντικό τόξο, ή λόγω ανεπάρκειας χώρου να παραμείνουν έγκλειστα μέσα στο οστό.
ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙΣυνήθως τα υπεράριθμα δόντια εξάγονται και ακολουθεί ορθοδοντική θεραπεία για να διευθετηθούν τα υπόλοιπα. Η αντιμετώπιση εξαρτάται και από τα συνοδά προβλήματα.
ΠαιδιάΈφηβοι
Αγενεσίες δοντιών
Λείπει δόντι εκ γενετής
Εκ γενετής έλλειψη της καταβολής του δοντιού. Παρότι παρατηρούνται συχνότερα σε συγκεκριμένες ομάδες δοντιών, μπορεί να λείπει οποιοδήποτε δόντι, ή και περισσότερα από ένα.
ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙΕίτε με σύγκλειση των διαστημάτων, μετακινώντας ορθοδοντικά τα υπόλοιπα δόντια, είτε με διευθέτηση των χώρων ώστε να αποκατασταθούν τα ελλείποντα δόντια προσθετικά ή με εμφύτευμα. Το σχέδιο θεραπείας εξαρτάται από πολλούς παράγοντες που συναξιολογούνται.
ΈφηβοιΕνήλικες
Έκτοπα δόντια
Δόντι που βγήκε σε λάθος θέση
Δόντια που ανατέλλουν στα οδοντικά τόξα σε θέση διαφορετική από τη φυσιολογική τους. Η αιτία μπορεί να βρίσκεται στην αρχική καταβολή του δοντιού, ή σε παράγοντες όπως η έλλειψη χώρου για ομαλή ανατολή και η ύπαρξη υπεράριθμων δοντιών.
ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙΣυνήθως ορθοδοντική διευθέτηση των χώρων στα οδοντικά τόξα και μετακίνηση του δοντιού στη σωστή του θέση.
ΠαιδιάΈφηβοι
Έγκλειστα δόντια
Δόντι που δεν βγήκε ποτέ
Δόντια που παραμένουν μέσα στις γνάθους και δεν ανατέλλουν. Οφείλεται συνήθως σε κακή κατεύθυνση ανατολής, σε έλλειψη χώρου, ή στην ύπαρξη υπεράριθμου δοντιού.
ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙΑπαιτεί συνεργασία ορθοδοντικού και στοματικού χειρουργού ή γναθοχειρουργού. Ο χειρουργός αποκαλύπτει το έγκλειστο δόντι και ο ορθοδοντικός συγκολλά επάνω του ένα σιδεράκι, μέσω του οποίου γίνεται η ορθοδοντική έλξη του στο οδοντικό τόξο. Η θεραπεία συνεχίζεται μέχρι την πλήρη αρμονική διευθέτηση.
ΈφηβοιΕνήλικες
Ανωμαλία σύγκλεισης ΙΙης Τάξης
Προεξέχουν τα πάνω μπροστινά δόντια
Ανωμαλία στην προσθιοπίσθια σχέση των δοντιών, όπου τα άνω δόντια βρίσκονται αρκετά πιο μπροστά σε σχέση με τα κάτω. Συνήθως συνυπάρχει με τη σκελετική ανωμαλία ΙΙης Τάξης, χωρίς όμως αυτό να είναι απαραίτητο.
ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙΣε μικρές ηλικίες, Α΄ Φάση θεραπείας με μασελάκι τύπου Hawley, ώστε να περιοριστεί η προπέτεια των άνω δοντιών και να προστατευτούν από τραυματισμό. Σε μεγαλύτερες ηλικίες, επανορθωτική θεραπεία με εξωστοματικό τόξο, μασελάκι τύπου ενεργοποιητή και άλλα μηχανήματα. Στους ενήλικες πιθανόν να απαιτηθούν εξαγωγές, ώστε να καμουφλαριστεί το πρόβλημα.
ΠαιδιάΈφηβοιΕνήλικες
Ανωμαλία σύγκλεισης ΙΙΙης Τάξης
Τα κάτω δόντια κλείνουν μπροστά από τα πάνω
Τα δόντια της άνω γνάθου συγκλείνουν οριακά ή πιο πίσω σε σχέση με τα δόντια της κάτω γνάθου, δηλαδή πρόσθια σταυροειδής σύγκλειση. Συχνά συνυπάρχει με τη σκελετική ανωμαλία ΙΙΙης Τάξης.
ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙΣε μικρές ηλικίες, Α΄ Φάση με κινητό μηχάνημα ώστε να εγκατασταθεί φυσιολογική οριζόντια πρόταξη. Σε μεγαλύτερες ηλικίες, επανορθωτική θεραπεία με ορθοπεδική μάσκα Delaire και άλλους μηχανισμούς. Σε ενήλικες πιθανόν καμουφλάρισμα με εξαγωγές.
ΠαιδιάΈφηβοιΕνήλικες
Πρόσθια χασμοδοντία
Τα μπροστινά δόντια δεν ακουμπάνε μεταξύ τους
Συγκλεισιακή ανωμαλία στο κατακόρυφο επίπεδο, όπου τα άνω πρόσθια δόντια δεν συγκλείνουν με τα κάτω πρόσθια. Η αιτία μπορεί να βρίσκεται στο σκελετικό υπόβαθρο, στα δόντια, ή και στα δύο.
ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙΣε μικρές ηλικίες, εφόσον συνυπάρχει βλαβερή συνήθεια όπως ο θηλασμός δακτύλου, Α΄ Φάση με κινητό μηχάνημα. Σε μεγαλύτερες ηλικίες, ποικίλοι μηχανισμοί ανάλογα με τα συνυπάρχοντα προβλήματα. Σε ενήλικες πιθανόν να απαιτηθούν εξαγωγές.
ΠαιδιάΈφηβοιΕνήλικες
Αυξημένη κατακόρυφη πρόταξη
Βαθειά δήξη, τα πάνω καλύπτουν σχεδόν τα κάτω
Τα άνω πρόσθια δόντια καλύπτουν τα κάτω πρόσθια σε ποσοστό μεγαλύτερο από το φυσιολογικό, πάνω από το ένα τρίτο περίπου. Σε εξεσημασμένες περιπτώσεις η σύγκλειση γίνεται τραυματική, με τραυματισμούς στα ούλα και αποτριβές στα κάτω πρόσθια δόντια.
ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙΣυνήθως κινητό μηχάνημα τύπου Hawley σε συνδυασμό με επανορθωτική ορθοδοντική θεραπεία.
ΠαιδιάΈφηβοιΕνήλικες
Σταυροειδής σύγκλειση
Τα δόντια κλείνουν ανάποδα
Τα άνω δόντια συγγομφώνουν μέσα από τα κάτω. Η πρόσθια μορφή συνήθως συνυπάρχει με την ανωμαλία σύγκλεισης ΙΙΙης Τάξης. Η οπίσθια οφείλεται σε στενή άνω γνάθο ή σε στενό άνω οδοντικό τόξο.
ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙΣε μικρές ηλικίες, Α΄ Φάση με μηχάνημα Hawley που φέρει εξελίκτρα και διευρύνει το άνω οδοντικό τόξο. Σε μεγαλύτερες ηλικίες, αν το πρόβλημα είναι σκελετικό, μηχάνημα Hyrax που συγκολλάται στα δόντια. Αν είναι αμιγώς οδοντικό, μηχάνημα τετραπλής έλικας χωρίς εξελίκτρα.
ΠαιδιάΈφηβοιΕνήλικες
Πρόωρη απώλεια νεογιλών δοντιών
Το παιδικό δόντι έφυγε νωρίτερα
Απώλεια νεογιλών δοντιών νωρίτερα από τη φυσιολογικά προγραμματισμένη απόπτωσή τους. Κυριότερη αιτία ο εκτεταμένος τερηδονισμός, που οδηγεί σε εξαγωγή.
ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙΣυνήθως Α΄ Φάση με μηχάνημα διατήρησης χώρου, είτε συγκολλημένο όπως το γλωσσικό τόξο, είτε κινητό τύπου Hawley, ώστε να διατηρηθεί ο χώρος μέχρι να ανατείλει το διάδοχο μόνιμο δόντι.
Παιδιά
Αγκύλωση νεογιλών δοντιών
Το δόντι έχει κολλήσει στο οστό
Η ρίζα του δοντιού συντήκεται με το οστό της γνάθου, με αποτέλεσμα το δόντι να αγκυρώνει. Παρατηρείται συνηθέστερα σε νεογιλά, αλλά και σε μόνιμα. Δημιουργεί διαταραχές στα παρακείμενα δόντια και στη σύγκλειση, οπότε χρήζει άμεσης παρέμβασης.
ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙΣυνηθέστερα το αγκυλωμένο νεογιλό δόντι αφαιρείται και τοποθετείται μηχάνημα διατήρησης χώρου.
Παιδιά
Προβλήματα στις γνάθους
Παρεκκλίσεις από τη φυσιολογική σχέση των γνάθων, στο προσθιοπίσθιο, στο κατακόρυφο ή
στο εγκάρσιο επίπεδο, που οφείλονται σε ανωμαλίες στην αύξηση ή στη θέση της άνω ή της
κάτω γνάθου. Εδώ η ηλικία μετράει περισσότερο, γιατί όσο υπάρχει αύξηση μπορούμε να την
καθοδηγήσουμε.
Σκελετική ανωμαλία ΙΙης Τάξης
Η πάνω γνάθος προεξέχει
Ανωμαλία στη σχέση των γνάθων, όπου η άνω γνάθος βρίσκεται σε αρκετά προσθιέστερη θέση σε σχέση με την κάτω. Κύριο χαρακτηριστικό η έντονη προπέτεια των άνω προσθίων δοντιών.
ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙΟρθοπεδικά μηχανήματα, όπως εξωστοματικό ή λειτουργικό τύπου ενεργοποιητή, με στόχο την αναστολή της περαιτέρω αύξησης της άνω γνάθου και την καθοδήγηση της αύξησης της κάτω. Όταν η αύξηση έχει ολοκληρωθεί, είτε μετακινήσεις που καμουφλάρουν το πρόβλημα, είτε ορθογναθική χειρουργική.
ΠαιδιάΈφηβοιΕνήλικες
Σκελετική ανωμαλία ΙΙΙης Τάξης
Η κάτω γνάθος προεξέχει
Οπισθιέστερη θέση της άνω γνάθου σε σχέση με την κάτω. Συνηθέστερο χαρακτηριστικό είναι ότι τα κάτω πρόσθια δόντια βρίσκονται μπροστά από τα άνω.
ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙΣυνιστάται να ξεκινά από μικρή ηλικία, με μάσκα Delaire, ένα ορθοπεδικό μηχάνημα που ευνοεί την αύξηση της άνω γνάθου. Όταν η αύξηση έχει ολοκληρωθεί, είτε θεραπεία camouflage είτε ορθογναθική χειρουργική.
ΠαιδιάΈφηβοιΕνήλικες
Σκελετική χασμοδοντία
Τα δόντια δεν κλείνουν μεταξύ τους
Ανωμαλία στη σχέση των γνάθων κατά το κατακόρυφο επίπεδο, με απουσία σύγκλεισης ανάμεσα στα πρόσθια, ή και στα οπίσθια, δόντια.
ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙΣε μικρές ηλικίες, εφόσον διατηρείται συνήθεια θηλασμού δακτύλου, μηχάνημα που βοηθά στη διακοπή της συνήθειας. Σε μεγαλύτερες ηλικίες, καθοδήγηση της αύξησης των γνάθων μαζί με ορθοδοντικές μετακινήσεις. Σε ενήλικες, συχνά απαιτείται ορθογναθική χειρουργική.
ΠαιδιάΈφηβοιΕνήλικες
Υπερσύγκλειση
Τα πάνω δόντια καλύπτουν υπερβολικά τα κάτω
Τα κάτω πρόσθια δόντια επικαλύπτονται σε μεγάλο βαθμό από τα άνω. Συχνά η επικάλυψη είναι τόσο έντονη που οδηγεί σε τραυματική σύγκλειση, με τραυματισμούς στα ούλα των κάτω προσθίων, αποτριβές των δοντιών, ή τραυματισμούς στον ουρανίσκο.
ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙΣυχνά μηχάνημα τύπου Hawley με bite plate, σε συνδυασμό με επανορθωτική ορθοδοντική θεραπεία.
ΠαιδιάΈφηβοιΕνήλικες
Στενή άνω γνάθος
Ο πάνω φραγμός είναι στενός
Συνηθέστερο χαρακτηριστικό είναι η οπίσθια σταυροειδής σύγκλειση, όπου τα άνω οπίσθια δόντια κλείνουν μέσα από τα κάτω.
ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙΜηχανήματα με εξελίκτρα, έναν μηχανισμό που διευρύνει την άνω γνάθο. Σε μικρές ηλικίες κινητά, τύπου Hawley. Σε μεγαλύτερες συγκολλούνται στα δόντια, τύπου Hyrax. Στους ενήλικες η διεύρυνση απαιτεί συνδυασμό με χειρουργική επέμβαση.
ΠαιδιάΈφηβοιΕνήλικες